Canonical etiketi (rel="canonical"), aynı ya da çok benzer içeriğin birden fazla
adreste bulunduğu durumlarda arama motoruna "asıl, tercih ettiğim sürüm şudur" diyen bir HTML
işaretidir. Doğru kullanıldığında kopya adreslerin sinyallerini tek sayfada toplar, yanlış kullanıldığında
önemli sayfalarınızın dizinden düşmesine yol açabilir. Bu rehberde canonical etiketinin ne olduğunu,
ne zaman kullanılacağını, nasıl yazılacağını ve en sık yapılan hataları örneklerle ele alıyoruz.
Canonical etiketi nedir?
Canonical, bir sayfanın <head> bölümüne konan tek satırlık bir link etiketidir:
<link rel="canonical" href="https://www.ornek.com/ayakkabi/spor-ayakkabi/" />
Bu etiket, "bu sayfanın içeriğini temsil eden asıl adres şudur" bilgisini verir. Google aynı içeriğe ulaşılan birden fazla adres bulduğunda bunları bir gruba toplar ve aralarından bir tanesini kanonik adres olarak seçer. Sizin canonical etiketiniz bu seçimde güçlü bir ipucudur, ama bağlayıcı bir emir değildir.
Neden gerekli? Kopya adres sorunu
Aynı sayfa, farklı adreslerden açılabilir ve çoğu site sahibi bunun farkında değildir. Örneğin:
http://ornek.com/urun,https://ornek.com/urun,https://www.ornek.com/urunvehttps://www.ornek.com/urun/- Sıralama, filtre veya takip parametreleri:
/urun?sirala=fiyat,/urun?utm_source=bulten - Oturum kimlikleri ya da yazdırma sürümleri
- Aynı ürünün birden fazla kategori altında farklı adresle açılması
- Başka sitelerde yayımlanan (syndication) aynı içerik
Bu durumda Google hangisini dizine ekleyeceğini kendisi seçer; seçtiği adres sizin istediğiniz olmayabilir. Ayrıca iç ve dış linkler farklı adreslere dağıldığı için sinyaller bölünür ve tarama kaynağı gereksiz kopyalara harcanır. Canonical bu dağınıklığı toplar.
Nasıl yazılır?
Canonical üç yerde bildirilebilir:
| Yöntem | Ne zaman? |
|---|---|
<link rel="canonical"> HTML etiketi | Standart yöntem; <head> içinde olmalıdır, gövdede çalışmaz. |
HTTP Link başlığı | HTML olmayan dosyalar (PDF gibi) için. |
| Sitemap | Zayıf bir ipucudur; en az tercih edilen yöntemdir ama sinyallerin tutarlı olması için sitemap'e yalnız kanonik adresleri koyun. |
Yazım kuralları:
- Sayfa başına tek canonical etiketi olmalıdır; birden fazlası Google'ın hepsini yok saymasına yol açar.
- Adres mutlak (protokol ve alan adıyla birlikte) yazılmalıdır; göreli adres hataya açıktır.
- Adres, doğrudan 200 dönen ve dizinlenebilir bir sayfaya gitmelidir. Yönlenen, 404 veren ya da noindex olan bir adres gösterilmemelidir.
- Küçük/büyük harf, sondaki eğik çizgi ve www tercihi tutarlı olmalıdır.
Ne zaman kullanılır?
1. Her sayfada kendine canonical (self-referencing)
Kopya yok gibi görünse bile her sayfanın kendi temiz adresini göstermesi iyi bir alışkanlıktır. Biri
sayfanıza ?utm_source=... gibi bir parametre eklese bile Google asıl adresi bilir.
2. Parametreli adresler
Sıralama, filtre ve takip parametreleriyle üretilen adreslerin canonical'ını parametresiz asıl sayfaya verin. Ancak filtre sonucu gerçekten ayrı bir arama talebine karşılık geliyorsa (ör. "siyah spor ayakkabı") o sayfayı kendi adresiyle bırakmayı düşünebilirsiniz; bu karar sayfanın ayrı bir içerik değeri taşıyıp taşımadığına bağlıdır.
3. Aynı içerik farklı sitelerde
İçeriğinizi başka bir sitede de yayımlıyorsanız (iş ortağı, haber dağıtımı), diğer sitenin sayfasına, orijinal sürümü gösteren bir canonical koymasını isteyebilirsiniz. Uygulaması karşı tarafın elindedir ve Google bunu yine bir ipucu olarak değerlendirir.
4. Sayfalama
Sayfalı listelerde (kategori sayfa 2, 3, ...) her sayfa kendi adresini canonical göstermelidir. Tüm
sayfaları birinci sayfaya canonical vermek, sonraki sayfalardaki ürünlerin keşfini zorlaştırır. Google
rel="prev" ve rel="next" işaretlerini artık dizinleme için kullanmadığını açıkladı.
5. Mobil ve AMP gibi ayrı sürümler
Ayrı bir mobil sitesi (m.) olan eski yapılarda mobil sayfa masaüstü sürümü, masaüstü sayfa ise
rel="alternate" ile mobili gösterir. Duyarlı (responsive) tasarım kullanıyorsanız bu karmaşıklığa gerek kalmaz.
Çok dilli sitelerde dikkat: Farklı dil sürümlerini birbirine canonical etmeyin. Her dil sürümü kendi adresini canonical göstermeli, diller arası ilişki hreflang ile kurulmalıdır. Aksi halde Google tek sürümü dizinde tutar ve diğerleri görünmez.
Canonical'ın sınırlarını bilmek de önemlidir. Etiket yalnızca aynı veya çok benzer içerik için anlamlıdır. İki sayfanın içeriği önemli ölçüde farklıysa, birini diğerine canonical göstermek Google'ın etiketi yok saymasına yol açar; üstelik niyetinizden bağımsız olarak değerli bir sayfanın dizinden çıkmasına neden olabilir. Canonical'ı bir "temizlik düğmesi" olarak değil, gerçek kopyaları birleştirme aracı olarak düşünün.
Uygulamalı senaryo: filtreli bir kategori sayfası
Bir ayakkabı mağazasında "Spor ayakkabı" kategorisi şu adreslerle açılabiliyor olsun:
/spor-ayakkabi/(asıl sayfa)/spor-ayakkabi/?sirala=fiyat-artan/spor-ayakkabi/?renk=siyah&beden=42/spor-ayakkabi/?utm_source=bulten
Bu dört adres aynı ürün listesini (ya da onun bir alt kümesini) gösterir. Doğru yaklaşım şudur:
tümünde canonical, https://www.ornek.com/spor-ayakkabi/ adresini göstermeli; iç linkler ve
sitemap yalnız bu temiz adresi kullanmalı; takip parametreleri ayrıca raporlama araçlarında yönetilmelidir.
Bu düzenle sıralama ve renk filtrelerinden doğan onlarca adres, tek sayfanın sinyallerini bölmek yerine
ona katkı verir.
Öte yandan "siyah spor ayakkabı" gibi gerçekten aranan bir kombinasyon için ayrı, özgün başlık ve içeriği olan bir sayfa üretmişseniz o sayfa kendi adresini canonical göstermelidir. Ölçüt basittir: sayfa, kendi başına bir arama talebini karşılayacak kadar özgün ve faydalıysa kendi canonical'ına sahip olsun; yalnızca aynı listeyi başka bir sırayla gösteriyorsa asıl sayfaya bağlansın.
Doğru kullanım kuralları
- Kopyaları önce yönlendirmeyle çözün. Kullanıcının hiç ulaşmaması gereken adresler (http, www'suz sürüm) için 301 yönlendirme canonical'dan daha güçlü ve kesindir. Canonical, ancak her iki adresin de erişilebilir kalması gerektiğinde kullanılır.
- İç linkleri kanonik adrese verin. Menü, breadcrumb ve içerik içi linklerde parametresiz, tercih edilen adresi kullanın. İç link stratejisi için iç linkleme rehberimize göz atabilirsiniz.
- Sitemap'e yalnızca kanonik adresleri koyun. Ayrıntılar için XML sitemap rehberimize bakın.
- Çelişkili sinyal üretmeyin. Canonical, hreflang, yönlendirme ve iç linkler aynı adresi göstermelidir.
- JavaScript ile değiştirirken dikkatli olun. Mümkünse canonical'ı sunucu tarafında, ilk HTML yanıtında verin.
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonucu | Çözüm |
|---|---|---|
| Tüm sayfaları ana sayfaya canonical vermek | İç sayfalar dizinden düşebilir | Her sayfa kendi içeriğine uygun adresi göstermeli |
| Canonical ile noindex'i birlikte kullanmak | İki çelişkili sinyal; hangisinin uygulanacağı belirsizleşir | Birini seçin: birleştirmek için canonical, dizin dışı bırakmak için noindex |
| Canonical adresin yönlenmesi veya 404 vermesi | Etiket yok sayılır | Doğrudan 200 dönen adres gösterin |
Göreli adres yazmak (href="/urun") | Yanlış adrese çözülebilir | Mutlak adres kullanın |
Etiketi <body> içine koymak | Etiket yok sayılır | <head> içine taşıyın |
| Robots.txt ile canonical'lı kopyaları engellemek | Bot canonical'ı hiç göremez | Kopyaları taramaya açık bırakın |
robots.txt ile taramayı engellemek ile canonical'ın farkını robots.txt rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Canonical nasıl kontrol edilir?
- Sayfa kaynağı: Tarayıcıda sayfanın kaynak kodunu açıp "canonical" kelimesini aratın; tek ve doğru bir satır olmalı.
- Search Console URL Denetimi: Bir adresi denetlediğinizde "Kullanıcı tarafından bildirilen canonical" ve "Google tarafından seçilen canonical" birlikte gösterilir. İkisi farklıysa Google sizin seçiminizi uygun bulmamıştır; nedenini içerik benzerliğinde ve çelişkili sinyallerde arayın.
- Sayfalar raporu: "Alternatif sayfa, uygun canonical etiketi içeriyor" ve "Google, kullanıcıdan farklı canonical seçti" gibi durumlar sorunu gösterir. Bu raporu yorumlama konusunda indeksleme sorunları rehberimiz yardımcı olur.
- Tarama aracı: Screaming Frog gibi bir araç, tüm sitede eksik, birden fazla ve çelişkili canonical'ları listeler.
Resmî anlatım için Google Search Central'ın kopya adresleri birleştirme belgesine bakabilirsiniz. Canonical, teknik sağlık kontrolünün bir kalemidir; tüm kalemler için teknik SEO kontrol listemizi kullanın.
Sık sorulan sorular
Canonical etiketi 301 yönlendirmenin yerine geçer mi?
Hayır. 301 kullanıcıyı ve botu yeni adrese taşır, canonical ise iki adres de erişilebilir kalırken tercihinizi bildirir. Eski adresin artık kullanılmaması gerekiyorsa 301 tercih edin.
Google canonical'ımı neden yok sayıyor?
Çünkü etiket bir ipucudur. Sayfalar gerçekten farklıysa, canonical adres hatalıysa ya da iç linkler ve sitemap başka adresi gösteriyorsa Google kendi seçimini yapar.
Her sayfaya self-canonical eklemek şart mı?
Şart değil ama önerilir. Parametreli ya da farklı yazımlı adreslerin ortaya çıkma ihtimaline karşı basit bir güvencedir.
Canonical sıralamayı yükseltir mi?
Doğrudan değil. Sinyalleri birleştirerek ve karışıklığı önleyerek sayfanın hak ettiği performansı almasına yardımcı olur.
Sonuç
Canonical etiketi, kopya adreslerin yarattığı belirsizliği gideren basit ama etkili bir araçtır. Her sayfaya kendi temiz adresini gösteren bir etiket ekleyin, parametreli kopyaları asıl sayfaya bağlayın, çelişkili sinyaller üretmeyin ve sonuçları Search Console'dan doğrulayın. Kopyalar kesin biçimde kaldırılabiliyorsa 301 yönlendirme her zaman daha net bir çözümdür. Sıradaki teknik adım olarak sayfalarınızı makinelere daha iyi anlatmak için yapısal veri rehberimize geçebilirsiniz.